آوَخ

آوخ! چه کرد با ما این جان روزگار، آوخ! چه داد هدیه به ما آموزگار...

آوَخ

آوخ! چه کرد با ما این جان روزگار، آوخ! چه داد هدیه به ما آموزگار...

پس از انتخاباتی که انتخابی نداشت

شنبه, ۳۰ ارديبهشت ۱۳۹۶، ۰۷:۱۰ ب.ظ

متن زیر، تحلیلی ست از دوست فکورم، حسام سلامت. حسام، برخلاف من در انتخابات مشارکت کرد و بنا به دلایل سلبی، به ادامه ی دولت کنونی رای داد. از این حیث منظر من با او متفاوت است، چرا که هنوز بر همان یگانه دلیل ظاهرا عقلایی مشارکت کنندگان، یعنی «پس راندن هیولای شر مطلق و انتخابی از سر اضطرار»، مناقشه ی بنیادین دارم. از سوی دیگر، کماکان از موضع عدم مشارکت خود - که غیر از تحریم و .. است- دفاع میکنم و آن را به غایت سیاسی تر و مسئولانه تر و فعالانه تر از مشارکت های سلبی و امثال آن میدانم. وانگهی، متن حسام، از این جهت که تالی های فاسد مشارکت سلبی را، از موضعی همدلانه، مطرح و نفی میکند، می تواند بسیار خواندنی و مهم باشد. فراموش نکنیم، پس از انتخاباتی که از سر گذراندیم، میدان سیاست، آرایش جدیدی می یابد و دیگر با پنداره های پیش از انتخابات نمی توان با آن رویارو شد. چه رای نداده باشیم، چه تحریم کرده باشیم، چه رای سلبی داده باشیم یا دعوت به رای دادن کرده باشیم و ... حالا همه نه با چیزی از سنخ یک صندوق رای و تصمیمی فردی، بلکه با یک وضعیت-دولت (state) و نیز الگوهای حکمرانی که به همه ی ما، کمابیش یکسان اعمال می شود، رویاروییم. نه فقط رای دهنده ها و موافقین دولت کنونی، بل همه ی ما در معرض تالی های فاسد رای دهندگان همدل دولتیم، چرا که همه گی، شهروند-رعایای همین دولت و موضوع اراده ی حکمرانی آنیم. خواندن متن حسام، از این حیث، اهمیتی بنیادین دارد...



حس کاذب پیروزی


شکست سیاسی راست هدفی بود که می‌بایست از راه شکل‌گرفتن ائتلافی خودانگیخته و نانوشته از کثرت ناهمگنی از نیروهای سیاسی و اجتماعی محقق شود که محقق شد. به غایت مهم بود که دست راست‌ سیاسی در تمامیت‌اش از تسخیر دولت کوتاه بماند و پیشروی‌اش در جامعه متوقف شود و نیروهایش «بیش از این» قدرت نگیرند و به اتکای تصاحب منابع ثروت و قدرت دولتی پروار نشوند. انتخابات اخیر از حیث حفظ و تشدید نسبت تضادآمیز نیروها و توازن آشوبناک قوای میدان سیاسی اهمیت تعیین‌کننده‌ای داشت که به اتکای نفی پُرطنین راست‌گرایان، که با بسیج کل ظرفیت‌های لجستیکی‌ و در کسوت افراطی‌ترین نیروهاشان ظاهر شده بودند، حاصل شد. این مهم را دست کم نباید گرفت ولی از آن مهمتر، در پیامدهای سیاسی‌اش اغراق نباید کرد. هر چه باشد، فتح‌الفتوحی رخ نداده و فیلی هوا نشده. صرفاً گامی کوچک اما حساب‌شده، متناسب با توان محدود و قدرت مهارشده‌ی جامعه، برداشته شده است. از همین رو، القای حس سرخوشانه‌ی پیروزی که توگویی قال قضیه بالکل کنده شده و دولتی «از آنِ ما» بر سر کار آمده و گامی پیشرونده به سوی دموکراسی برداشته شده است می‌تواند عمیقاً فریبنده باشد. البته طبیعی است که جامعه از اینکه به رغم همه‌ی دست‌بستگی‌هایش توانسته خودی نشان بدهد و ارتجاع مسلم را نفی کند و افراطی‌ها را عقب براند احساس پیروزی کند و شورمندانه به خود ببالد و اعتماد به نفس مخدوش‌شده‌ی متلاشی‌اش را، گیرم موقتاً، باز‌یابد. با اینهمه، لحظه‌ی جشن لحظه‌ی فراموشی است. درست در دل پایکوبی برای «صبح امید»، «حماسه‌‌ی اردیبهشت» و «پیروزی بزرگ» است که پاک از یاد می‌رود چه انتخابات غیرآزاد ضددموکراتیکی که برگزار نشد، چه سازوکارهای تبعیض‌گذار سیستماتیکی که در کار نیست، چه رویه‌های ساختاری حذف و طردی که «اقلیت»ها را بیرون نمی‌گذارد، چه ستم نظام‌مندی که علیه غیرخودی‌ها در کار نیست، چه فساد سراسری فراگیری که کل نظام را از ریشه نخورده، چه سیاست‌های فرودست‌سازانه‌ی برابری‌ستیزانه‌ای که همین دولت در پیش نگرفته و چه دولت وارفته‌ی بی‌خاصیت ناکارآمد غیراجتماعی‌ای که همین دولت نیست. فراموشیِ شکست‌ها، امتناع‌ها و فروبستگی‌هایی که ذاتیِ نظام سیاسی مستقر و وضعیت تاریخی ماست، فراموشی‌ای که محصول حس کاذب پیروزی است، به سهولت می‌تواند به خدمت نرمالیزاسیون یا عادی‌سازی وضعیت درآید و وضع موجود را طبیعی جلوه دهد و مجاب‌مان کند شرایط همین است که هست و در نهایت چاره‌ای نیست جز اینکه قواعد میدان را، حالا هر چقدر هم که ظالمانه و تبعیض‌آمیز و حذف‌کننده، برای همیشه بپذیریم و عوض نقادی ریشه‌ای آن صرفاً دست‌وپا بزنیم که فوت‌وفن‌های آن را رندانه‌تر و زیرکانه‌تر بیاموزیم تا بلکه همه‌ی دست‌ها را به حریف نبازیم. به همین دلیل، درست از همین امروز است که عوض سرمستی از «پیروزی بزرگ» می‌بایست در چشم‌های وضعیت خیره شد و از خود پرسید که امکان‌ها و امتناع‌ها و توان‌ها و ناتوانی‌های ما برای مواجهه‌ی انتقادی با انسدادها و دیوارهایی که محاصره‌مان کرده‌اند چیست.

موافقین ۳ مخالفین ۰ ۹۶/۰۲/۳۰
یوزف کا

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

کاربران بیان میتوانند بدون نیاز به تأیید، نظرات خود را ارسال کنند.
اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید لطفا ابتدا وارد شوید، در غیر این صورت می توانید ثبت نام کنید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی